ΔΕΠΥ στους ενήλικες: πώς μπορεί να μοιάζει πέρα από την υπερκινητικότητα

Η ΔΕΠΥ (διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας) δεν αφορά μόνο παιδιά, και στους ενήλικες συχνά δεν μοιάζει με αυτό που φανταζόμαστε. Αντί για κάποιον που δεν κάθεται ήσυχος, μπορεί να είναι κάποιος που χάνει την αίσθηση του χρόνου, αναβάλλει όσα τον βαριούν και νιώθει ένα εσωτερικό «μηχανάκι» που δεν σταματά. Μόνο ένας ειδικός μπορεί να κάνει αξιολόγηση, αλλά η κατανόηση είναι το πρώτο βήμα.

Πώς μπορεί να μοιάζει η ΔΕΠΥ στην καθημερινότητα ενός ενήλικα;

• Εσωτερική ανησυχία. Λιγότερο τρέξιμο και σκαρφάλωμα, περισσότερο ένα μυαλό που πηγαίνει παντού ταυτόχρονα.
• Δυσκολία με τον χρόνο. Τα «πέντε λεπτά» γίνονται μισή ώρα, τα ραντεβού ξεχνιούνται ή αργείς συχνά.
• Αναβλητικότητα σε ό,τι είναι βαρετό. Όχι από τεμπελιά: είναι σαν να μην μπορείς να «βάλεις μπρος» μέχρι να γίνει επείγον.
• Υπερεστίαση. Σε κάτι που σε ενδιαφέρει μπορείς να χαθείς για ώρες, ξεχνώντας να φας ή να απαντήσεις.
• Πολλά ξεκινήματα, λίγα τελειώματα. Projects, χόμπι, ιδέες που ξεκινούν με ενθουσιασμό και μένουν στη μέση.
• Έντονα συναισθήματα. Γρήγορη απογοήτευση, ευαισθησία στην κριτική, ανυπομονησία.

Δεν τα κάνουν όλοι αυτά κάπου κάπου;

Ναι, και αυτό είναι σημαντικό. Όλοι ξεχνάμε, αναβάλλουμε ή αφαιρούμαστε. Η διαφορά στη ΔΕΠΥ είναι ότι αυτά είναι επίμονα, υπάρχουν συνήθως από την παιδική ηλικία, εμφανίζονται σε πολλούς τομείς της ζωής (δουλειά, σπίτι, σχέσεις) και δυσκολεύουν πραγματικά την καθημερινότητα. Γι’ αυτό ένα άρθρο ή ένα τεστ στο ίντερνετ δεν αρκεί για να πεις ότι «έχεις ΔΕΠΥ». Το τεστ συγκέντρωσης του Menoesis μπορεί να σε βοηθήσει να δεις αν αξίζει να το ψάξεις, αλλά δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση από ειδικό.

Πώς γίνεται η αξιολόγηση;

Η αξιολόγηση στους ενήλικες γίνεται από ψυχίατρο ή από ψυχολόγο με εξειδίκευση στη ΔΕΠΥ. Συνήθως περιλαμβάνει συνέντευξη για το παρόν και την παιδική ηλικία, ερωτηματολόγια και, αν γίνεται, πληροφορίες από κάποιον που σε ξέρει καλά. Αν σκέφτεσαι να το ψάξεις, γράψε από πριν συγκεκριμένα παραδείγματα από την καθημερινότητά σου.

Τι μπορεί να βοηθήσει από τώρα;

1. Βγάλε τη μνήμη έξω από το κεφάλι. Ημερολόγιο, υπενθυμίσεις, λίστες σε ένα μόνο σημείο.
2. Κόψε κάθε εργασία σε πολύ μικρά βήματα. Όχι «φορολογική δήλωση», αλλά «βρίσκω τον κωδικό».
3. Χρονόμετρο για 15 λεπτά. Δεσμεύσου μόνο για αυτά. Συχνά το δύσκολο είναι το ξεκίνημα.
4. Δούλεψε δίπλα σε κάποιον. Η παρουσία ενός άλλου ανθρώπου, ακόμα και σε βιντεοκλήση, βοηθά πολλούς να συγκεντρωθούν.
5. Μίλα στον εαυτό σου με κατανόηση. Η αυτοκριτική («είμαι ανίκανος/η») κάνει το ξεκίνημα ακόμα πιο δύσκολο.

Πηγές

1. Kooij JJS, Bijlenga D, Salerno L, et al. Updated European consensus statement on diagnosis and treatment of adult ADHD. European Psychiatry, 2019.
2. Shaw P, Stringaris A, Nigg J, Leibenluft E. Emotion dysregulation in attention deficit hyperactivity disorder. American Journal of Psychiatry, 2014.
3. NIMH. ADHD in adults: 4 things to know.

Οι πηγές ελέγχθηκαν στις 21/10/2026. Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί διάγνωση.